Przyczyny epilepsji nie są do końca znane, jednak wskazuje się, że istotną rolę mogą odgrywać czynniki genetyczne, infekcje, urazy mózgu i głowy, guzy mózgu oraz niedotlenienie mózgu w trakcie porodu czy udaru [1]. Napady padaczkowe można podzielić na dwa główne rodzaje – ogniskowe, podczas których nadmierna aktywność neuronów ogranicza się jedynie do konkretnej części mózgu, oraz uogólnione, gdzie nadmierne wyładowania neuronów występują w całym mózgu.

W wyniku ataku padaczkowego może dojść do urazów, zarówno o lżejszym charakterze np. uraz tkanek miękkich czy złamania [2], ale również zdecydowanie poważniejszych, jak problemy z oddychaniem i zatrzymanie akcji serca [3]. Dlatego też uzyskanie prawidłowej diagnozy, farmakoterapia i eliminowanie czynników wywołujących atak padaczkowy, są kluczowe dla poprawienia jakości życia osób pacjenckich z epilepsją, a także ochronienia ich przed niebezpieczeństwem.

Zapewnienie odpowiedniej terapii nie jest jednak takie proste. Jak wskazuje WHO, na epilepsję choruje około 50 milionów osób na świecie, a blisko 80 % z tych osób pochodzi z krajów o niskich i średnich dochodach [1]. Z racji na ograniczony dostęp do opieki medycznej, osoby pacjenckie nie otrzymują dostosowanego do ich potrzeb leczenia, a częstotliwość ataków padaczkowych nie ulega u nich zmniejszeniu. Określa się to jako Epilepsy Treatment Gap (ETG).

W leczeniu epilepsji zazwyczaj stosuje się leki antyepileptyczne, takie jak karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, kwas walproinowy i benzodiazepiny [4]. Wywierają one hamujący wpływ na neurony poprzez blokowanie kanałów sodowych, zwiększony napływ jonów chlorkowych do neuronów lub hamowanie rozkładu kwasu gamma-amino-masłowego (GABA) w synapsach.

Prawidłowo dobrana farmakoterapia może być naprawdę skuteczna, jednak istnieją również przypadki w których farmakoterapia nie przynosi poprawy (padaczka lekooporna). Wówczas dostępne są inne formy leczenia, jak na przykład operacyjne wycięcie ogniska padaczkowego, stymulacja nerwu błędnego, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna czy dieta ketogeniczna [4].

Bibliografia:

[1] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/epilepsy, dostęp 23.03.2024

[2] Asadi-Pooya AA, Nikseresht A, Yaghoubi E, Nei M. Physical injuries in patients with epilepsy and their associated risk factors. Seizure. 2012;21(3):165-168. doi:10.1016/j.seizure.2011.10.009

[3] Dlouhy BJ, Gehlbach BK, Richerson GB. Sudden unexpected death in epilepsy: basic mechanisms and clinical implications for prevention. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2016;87(4):402-413. doi:10.1136/jnnp-2013-307442

[4] Guerreiro CA. Epilepsy: Is there hope?. Indian J Med Res. 2016;144(5):657-660. doi:10.4103/ijmr.IJMR_1051_16

pl_PLPolski